Het loslaten van de vier gehechtheden

Maart 2008 gaf Lama Sherab Rinpoche in het Sakya centrum te Den Haag een initiatie van Boeddha Manjushri. Lama Sherab refereerde tijdens de lering aan de worteltekst ‘Het loslaten van de vier gehechtheden’, waarvan onderstaand een vertaling. Deze worteltekst is van Jetsun Dragpa Gyaltsen (foto 1) en de verklaring is van Sakya Pandita Kunga Gyaltsen (foto 2).

Nadenkend over de betekenis van deze woorden, realiseerde de grote Lama Sakyapa zich dat 1) het verkrijgen van een speciaal inzicht in alle dharma’s, 2) het analyseren van de betekenis hiervan, 3) de verenigde “training van de geest” van de vier gehechtheden en 4) het loslaten ervan, de gehele beoefening van het “Pad van Perfectie” is. Door deze ervaring kreeg hij een bijzonder inzicht, groot vertrouwen en begrip voor alle dharma leringen.
[Jetsun Dragpa Gyaltsen (1147-1216). Gyu De Kun Tus, Vol. 23, fol.482. Sakya Collection, Toyo Bunko Edition, Dragpa Gyaltsen, #138, pp.344-2-1]

Verklaring
Voor de voeten van de heilige Guru, buig ik diep en vol overgave!

Worteltekst

Terwijl de grote Lama Sakyapa (1092-1158), 12 jaar oud, de zes
maanden durende meditatie en recitatie van Arya Manjughosha
uitvoerde, zag hij op een keer in het midden van een lichtwolk,
boven een juwelen troon, werkelijk de meester Manjushri, oranje
van kleur, zijn handen in de mudra van het geven van lering. Met
twee bodhisattva’s duidelijk herkenbaar aan zijn linker en rechter
zijde, was hij gezeten op een comfortabele manier. De meester
sprak over de vier gehechtheden het volgende:
“Als je gehecht bent aan dit leven, ben je geen volgeling van de
dharma. Als je gehecht bent aan de kringloop van het wereldlijk
bestaan, heb je geen onthechting. Wanneer je gehecht bent aan
je eigen welzijn, heb je de verlichtingsgedachte niet. Als grijpen
opkomt, is er geen juiste visie.”

Wanneer iemand over een volkomen begaafd lichaam beschikt en in aanraking is gekomen met de kostbare leer van de Boeddha, ontwaakt een zuivere geestelijke instelling die beoogt de onfeilbare heilige dharma te beoefenen. Men zou dan de lering van ‘Het loslaten van de vier gehechtheden’ moeten beoefenen. De vier gehechtheden worden op de volgende manier uitgelegd:
1) Het vrijmaken van de gehechtheid aan dit leven. Dit leven, dat op een luchtbel lijkt en waarvan het uur van de dood onbekend is, is niet waard om naar verlangd te worden.
2) Het vrijmaken van de gehechtheid aan de drie samsarische rijken. De vergiftigde vruchten van de drie werelden van samsara zijn kortstondig zoet, maar brengen uiteindelijk schade toe. Degene die zich deze vruchten wenst, is verblind.

3) Het vrijmaken van de gehechtheid aan eigen welzijn. Gehechtheid aan eigen welzijn is als het koesteren van de zoon van een vijand. Hoewel kortstondige vreugde de indruk kan geven van werkelijke vreugde, zal het uiteindelijk zonder meer schade toebrengen. Zelfs het tijdelijke geluk van gehechtheid aan eigen welzijn zal tenslotte zeker tot een slechte wedergeboorte leiden.
4) Het vrijmaken van de gehechtheid aan een werkelijkheid van vastgelegde begrippen en bepaalde kentekenen.